De giftige doornappel (Datura stramonium) is een opmars bezig in Vlaanderen. Oorspronkelijk komt de plant uit warme streken, maar door de warmere temperaturen bij ons in combinatie met verstoorde bodems (nabij bijvoorbeeld bermen, braakliggende akkers, tuinen en bouwterreinen) kan de plant zich makkelijk vestigen en snel verspreiden.
Doornappel, dolappel, duivelskruid of mollenkruid (Datura stramonium, ENG: Jimson Weed) is van oorsprong Noord-Amerikaans. De plant is te herkennen aan haar grote, donkergroene, gekartelde bladeren (10 tot 20 cm), grote, witte trompetvormige bloemen en stekelige, eivormige zaaddozen die lijken op een groene kastanjebolster en een onaangename geur wanneer ze gekneusd wordt. Na de bloeiperiode vallen de zaaddozen open en verspreiden ze een heleboel zaden die jarenlang kiemkrachtig blijven. Daardoor kan de plant zich gemakkelijk verspreiden en stilaan andere soorten verdringen. De doornappel kan tot 2 meter hoog worden (half struikachtig).
Doornappel kan in een jong stadium lijken op andere planten uit de nachtschadefamilie. Daarom is het belangrijk om goed naar de kenmerken van de plant te kijken.
Een doornappel herken je aan:
- de grote, onregelmatig ingesneden bladeren;
- de grote witte tot lichtpaarse trompetvormige bloemen;
- de stekelige, eivormige vruchten (zaaddozen);
- de opvallende grootte van de plant, die tot anderhalve meter hoog kan worden.
Jonge doornappelplanten worden soms verward met zwarte nachtschade of melganzenvoet, twee veelvoorkomende onkruiden in tuinen, akkers en bermen.
Melganzenvoet heeft vaak een grijsgroene kleur en een wat poederachtig uitzicht op de bladeren. Zwarte nachtschade vormt dan weer kleine witte bloempjes en later zwarte besjes. Doornappel onderscheidt zich door zijn grote trompetvormige bloemen en de opvallende stekelige zaaddozen.
Doornappel
Zwarte nachtschade
MelganzenvoetDoornappel is een giftige plant voor mens en dier. Alle plantendelen, maar vooral de zaden, bloemen, wortels en onrijpe doosvruchten bevatten potentieel gevaarlijke concentraties alkaloïden. De giftigheid verschilt echter per plant en is afhankelijk van de leeftijd, groeiplaats en weersomstandigheden. Dieren mijden de plant van nature door de afstotende geur maar kunnen gedroogd in het hooi terechtkomen. Vooral paarden en runderen zijn er erg gevoelig voor.
- In je eigen tuin
Trek stevige handschoenen en lange mouwen aan en verwijder de plant volledig, inclusief de wortel. Probeer te voorkomen dat de zaaddozen openbarsten. Gooi het plantmateriaal bij het restafval, niet op de composthoop. Gooi hem ook zeker niet bij het gft-afval, want op die manier kunnen de zaden nog steeds verspreid worden. - Op openbaar domein
Zie je doornappel langs de straatkant in de berm of op een openbare plek? Meld het op technische.dienst@alken.be. Onze diensten zullen de plant op een veilige manier verwijderen.
De bestrijding van doornappel is een onderdeel van het IPM-maatregelenpakket en wordt vanaf 2026 verplicht.
Voor landbouwers: Doornappel: giftig onkruid in opmars! | RUNDVEELOKET
Herkennen Doornappel: Doornappel | Ecopedia